Page 32-33 - Eko Med Plus 34

Basic HTML Version

®
33
Skrining za rano otkrivanje karcinoma
debelog creva radimo kod osoba starijih
od 50 godina, koje pritom nemaju simp-
tome bolesti. Radimo i kod osoba kod
kojih postoje indikacije bez obzira na
godine. Sprovodi se vrlo jednostavno,
testiranjem stolice na postojanje okultne
krvi, jednom godišnje. Ukoliko je nalaz
pozitivan, osobe se upućuju na kolono-
skopiju.
Skrining za rano otkrivanje dijabetesa
tipa 2 obuhvata popunjavanje upitnika
procene rizika za obolevanje od dijabete-
sa tipa 2 i merenje glikemije, te po potrebi
upućivanje na konsultativni pregled.
Skrining za rano otkrivanje kardiova-
skularnog rizika podrazumeva popunja-
vanje upitnika procene rizika, pregled,
očitavanje EKG-a i po potrebi upućivanje
na konsultativni pregled.
Skrining za depresiju obuhvata popu-
njavanje upitnika samoprocene za depre-
siju i po potrebi upućivanje na konsulta-
tivni pregled.
Preventivni pregledi obuhvataju i imu-
nizaciju. Imunizacija, odnosno vakcinacija
i revakcinacija odraslog stanovništva protiv
tetanusa vrši se jedanput na svakih deset
godina (od navršenih 30 godina). Vakcina-
cija protiv sezonskog gripa je jedanput
nim sektorom itd. Ovakav princip u skladu
je sa osnovnimprincipima politike javnog
zdravstva, odnosno s odgovornošću za-
jednice u celini, a ne samo sa segmentom
zdravstva kada je u pitanju promocija i
očuvanje zdravlja.
Program rada patronažne sestre čine
posete porodici i zdravstveno-vaspitni
rad u Domu zdravlja i zajednici. Rad u
porodici i sa njenim članovima podrazu-
meva posete, pre svega, prioritetnim
grupacijama kao što su: trudnica, porodi-
suočenih sa neizlečivom bolešću, kao i
njihovih porodica, kroz prevenciju i olak-
šavanje patnji putem
ranog otkrivanja i
nepogrešive procene i lečenja bola i drugih
problema – fizičkih, psihosocijalnih i du-
hovnih (Svetska zdravstvena organizacija,
2002)
Različite tegobe se javljaju kod bolesni-
ka u terminalnoj fazi bolesti, a najčešće
su:
• bol različite lokalizacije
• mučnina
• dispneja
• smetnje sa mokrenjem, otežana po-
kretljivost, smetnje sa snom, psihički
poremećaji i dr.
Bol je jedan od najčešćih simptoma koji
prati malignu bolest. Zbog svoje zastu-
pljenosti, ali i uticaja na kvalitet života
pacijenta, dobra kontrola bola čini osnov
dobrog palijativnog zbrinjavanja.
Na percepciju bola, pored samog fizič-
kog oštećenja, utiču i psihološki, socijalni
i duhovni faktori. Važna je dobra procena
bola, kako kod kompetentnog pacijenta,
tako i kod pacijenta koji ne može da da
validne informacije. Tada se služimo indi-
rektnim znacima: opštim stanjem, izrazom
lica, uzimanjemhrane, očuvanošću ciklusa
budnost-spavanje.
Palijativno zbrinjavanje je aktivna i sve-
obuhvatna briga o pacijentima koji boluju
od teških i neizlečivih bolesti, što podra-
zumeva kontrolu simptoma njihovih
bolesti, kao i psihološku, socijalnu i
duhovnu podršku pacijentima i njihovim
porodicama. Palijativno zbrinjavanje obez-
beđuje najbolji mogući kvalitet života u
poslednjim fazama pacijentove bolesti.
Želja nam je da se i dalje usavršavamo,
unapređujemo svoje usluge, učimo i
radimo na unapređenju zdravlja naših
korisnika.
godišnje kod osoba starijih od 65 godina,
kao i za sve obolele od hroničnih oboljenja.
Rad patronažne službe na najneposred-
niji način predstavlja primenu koncepta
primarne zdravstvene zaštite u praksi, i
to u porodici i u lokalnoj zajednici. Kao
preventivna sestrinska služba u porodici
i kao učesnica u gotovo svim specifičnim
programima zdravstvene zaštite u zajed-
nici, ova služba predstavlja neposrednu
vezu stanovništva ne samo sa sistemom
zdravstvene već i socijalne zaštite, kao i
drugim službama u lokalnoj zajednici,
humanitarnim organizacijama, nevladi-
lja i novorođenče, odojče (posebno odojče
s rizikom i njegovi roditelji koje sestra po
potrebi posećuje više puta.
Programom su predviđene posete
detetu u 2. i u 4. godini i starima preko 65
godina, ali i po nalogu lekara i u skladu s
medicinskim indikacijama.
Patronažna sestra obavlja posete obo-
lelima od šećerne bolesti, kardiovaskular-
nim i malignim bolesnicima, obolelim od
tuberkuloze, kao i invalidima i hendikepi-
ranim osobama.
Palijativno zbrinjavanje je pristup kojim
se poboljšava kvalitet života
pacijenata
Očuvanje i unapređenje zdravlja stu-
dentske populacije jedan je od prioriteta
svake zemlje koja brine o svojoj buduć-
nosti, te se u zdravstvenoj politici većine
zemalja sveta daje prioritet ovoj dobnoj/
populacionoj grupaciji.
U našoj zemlji studenti do navršene 26.
godine života nalaze se u kategoriji oba-
veznih vidova zdravstvenog osiguranja sa
svim prinadležnostima koje proističu iz
toga. Imajući u vidu ove specifičnosti
studentske populacije, a u cilju što efika-
snijeg očuvanja i unapređenja njihovog
zdravstvenog statusa, kao i sanacije i
lečenja nastalih poremećaja zdravlja, for-
miran je Zavod za zdravstvenu zaštitu
studenata, ustanova koja pod različitim
nazivima postoji još od 1922. godine.
Danas se Zavod za zdravstvenu zaštitu
studenata u postojećoj mreži zdravstve-
nih ustanova nalazi u kategoriji Zavoda
sa stacionarom, kao opštom bolnicom.
Primarna uloga ove ustanove je planira-
nje, organizovanje i realizacija preventiv-
nih programa čiji su osnovni ciljevi oču-
vanje i unapređenje zdravlja studentske
populacije, a zatim rano otkrivanje i
efikasno lečenje studenata, uključujući i
stacionarno lečenje. U tom smislu, Zavod
ima dve celine: Polikliniku i Stacionar.
Poliklinika je smeštena u elegantnoj
zgradi na uglu ulica Krunske i Braće Nedić
a sazidana je 1923/24. godine sa namerom
tadašnjih vlasnika da to bude najveći i
najsavremeniji privatni institut za lečenje
bolesnika na Balkanu. Od tog vremena
pa do danas u njoj su neprekidno bile
stacionirane različite zdravstvene usta-
nove, a poslednjih šezdesetak godina
Zavod za zdravstvenu zaštitu studenata
Beograd.
Ova prelepa zgrada doživela je sudbinu
sličnumnogimobjektima u Beogradu koji
su tokom bombardovanja 1941. i 1944.
godine bili potpuno ili delimično unište-
ni.
Zapisi iz tog vremena svedoče o trage-
diji koja se dogodila 16. aprila 1944. godine,
kada se Beograd pripremao da obeleži
najveći hrišćanski praznik – Uskrs:
„Većina stanovnika bila je tada u crkvama
ili se spremala za svečani praznični ručak.
U 11.30h u polučasovnom bombardova-
nju eskadrile sa preko 600 velikih četvo-
romotornih bombardera, Beograd je zasut
„kišom tepih bombi“ (međusobno pove-
zane bombe) koje su izazvale ogromna
razaranja grada. Samo pola sata kasnije,
u drugom talasu, sve se ponovilo. Zvanič-
no je saopšteno da su „saveznici gađali
nemačke vojne objekte“ ali tadašnji zapisi
i štampa preneli su da su „pogođeni
hramovi čovečnosti i milosrđa“ porodilišta,
dečja skloništa, bolnice, radnički stanovi,
domovi sa porodicama okupljenim u
svečanom raspoloženju oko domaće
trpeze, slaveći Hristovo Vaskrsenje.
Beograd je bio u ruševinama, a u zgradi
na uglu Krunske i Braće Nedić, koja je tada
bila veliko gradsko porodilište, poginule
su 22 mlade majke porodilje, 22 tek
rođene bebe, troje medicinskih radnika i
desetine mladih očeva i bliskih rođaka koji
su trenutno bili u poseti.“
Uprkos velikom razaranju i uništenju
mladih života u prošlosti, pedesetih i šez-
desetih godina prošlog veka zgrada je
obnovljena, a devedesetih je dobila
potpuno isti izgled kao kada je bila sazi-
dana. Danas sa puno snage i truda, kao
simbol napretka i prosperiteta, u ovoj
zgradi radi blizu 180 medicinskih i drugih
radnika Zavoda za zdravstvenu zaštitu
studenata Beograd. Oni brinu o zdravlju
120.000 akademaca koji studiraju na be-
ogradskimuniverzitetima i zbog toga nose
posebnu odgovornost jer brinu o zdravlju
onih koji predstavljaju budućnost svake
zemlje.
U znak poštovanja i sećanja na majke i
bebe koje su poginule 16. aprila 1944.
godine u ovoj zgradi, u kojoj je tada bilo
veliko gradsko porodilište, 16. maja ove
godine postavljena je spomen-ploče
žrtvama savezničkog bombardovanja u
Krunskoj ulici br 57.
Jubilej
ZAVOD ZA ZDRAVSTVENU ZAŠTITU STUDENATA BEOGRAD
95 godina postojanja:
istorijske činjenice, sećanja i poštovanje
®
32
Dr Dragana Gazibara